Người lao động khi nghỉ việc có được yêu cầu trả lại phí công đoàn hay không?
Câu hỏi:
Tôi hiện đang là người lao động của Công ty và là đoàn viên của công đoàn. Tôi muốn hỏi khi tôi nghỉ việc, tôi có được yêu cầu hoàn lại phí công đoàn đã đóng hàng tháng sau khi nghỉ việc hay không?
Trả lời:
Căn cứ Điều 29 Luật Công đoàn 2024, tài chính công đoàn được hình thành từ hai nguồn chính: đoàn phí công đoàn do đoàn viên công đoàn đóng và kinh phí công đoàn do người sử dụng lao động đóng.
Đoàn phí công đoàn thường là 1% tiền lương nhưng không vượt quá 10% mức lương cơ sở, áp dụng chỉ với những người là đoàn viên công đoàn.
Trong khi đó, kinh phí công đoàn do doanh nghiệp đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho toàn bộ người lao động, bất kể họ có phải đoàn viên công đoàn hay không.
Theo Luật Công đoàn 2024, tư cách đoàn viên công đoàn chấm dứt khi người lao động nghỉ việc.
Tuy nhiên, pháp luật không có quy định nào cho phép hoàn trả đoàn phí công đoàn. Khoản đóng góp này được sử dụng để duy trì hoạt động công đoàn và hỗ trợ quyền lợi cho đoàn viên trong quá trình làm việc, chứ không phải là khoản tiết kiệm để nhận lại khi nghỉ việc.
Đồng thời, căn cứ Điều 32 quy định về tài sản công đoàn như sau:
Điều 32. Tài sản công đoàn
1. Tài sản được hình thành từ nguồn đóng góp của đoàn viên công đoàn; từ nguồn vốn của Công đoàn; tài chính công đoàn; tài sản được Nhà nước giao bằng hiện vật; tài sản được đầu tư xây dựng, mua sắm từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác phù hợp với quy định của pháp luật là tài sản của Công đoàn.
Theo đó, số tiền công đoàn do người lao động là đoàn viên đóng (đoàn phí) là tài sản của Công đoàn. Vì vậy, người lao động không có quyền yêu cầu hoàn trả khoản tiền này khi nghỉ việc.
Dù không được hoàn lại tiền đã đóng, người lao động vẫn có thể chuyển sinh hoạt công đoàn nếu tiếp tục làm việc tại một doanh nghiệp khác có tổ chức công đoàn.
Trong trường hợp này, đoàn phí công đoàn đã đóng trước đó vẫn được tính liên tục. Ngược lại, nếu không tham gia công đoàn tại nơi làm việc mới, quyền lợi từ tổ chức này sẽ chấm dứt.
Ngoài ra, nếu trong quá trình làm việc, người lao động chưa bị trừ tiền đoàn phí công đoàn nhưng vẫn được hưởng quyền lợi từ tổ chức công đoàn, họ có thể phải đóng bổ sung khoản tiền này trước khi nghỉ việc, tùy theo quy định nội bộ của từng tổ chức công đoàn cơ sở.